Chorzy na cukrzycę, którym udaje się utrzymać poziom glukozy we krwi w prawidłowym zakresie, twierdzą, że są aktywniejsi, czują się zdrowsi i bardziej świadomie kierują swoim życiem. Kontrolowanie stężenia glukozy we krwi pozwoli zrozumieć, dlaczego jego poziom podwyższa się lub obniża w stosunku do zakresu idealnego dla poszczególnych osób.

Jaki jest prawidłowy poziom glukozy we krwi? U osób, które nie chorują na cukrzycę, stężenie glukozy wynosi zwykle od ok. 80 mg/dl do 120 mg/dl (stężenie hemoglobiny [HbA1c] 4–6%). Stężenie glukozy rośnie i maleje w ciągu doby, jednak u osób ogólnie zdrowych, niechorujących na cukrzycę, rzadko przekracza przyjętą normę. U diabetyków natomiast może być dużo wyższe, co zwiększa ryzyko długotrwałych powikłań, takich jak choroby serca czy udar mózgu. Poziom glukozy może też znacznie się obniżyć i spowodować bardzo poważne krótkotrwałe powikłania, czyli hipoglikemię.

W celu zminimalizowania ryzyka powikłań często zaleca się, aby średni poziom glukozy wynosił ok. 150 mg/dl (HbA1c – 6,5%). Jednak nie wszyscy chorzy na cukrzycę są w stanie go osiągnąć, dlatego też, konsultując się z lekarzem, należy określić zakres odpowiedni dla swojego organizmu.

Znając już prawidłowy zakres poziomu glukozy, można zacząć wykonywać badania. Dzięki nim uzyskujemy informacje niezbędne do skutecznej regulacji stężania glukozy. Jest kilka czynników, które mogą wpłynąć na stężenie glukozy we krwi i spowodować jego nadmierne podwyższenie lub obniżenie. Najważniejsze z nich to: odżywianie się, wysiłek fizyczny, stres oraz przyjmowane leki. Regularne badania pozwolą lepiej zrozumieć wpływ wspomnianych czynników na organizm. Lekarz pomoże ustalić, czy konieczna jest zmiana trybu życia lub sposobu przyjmowania leków.

Aby ułożyć plan badań odpowiadający własnym potrzebom, należy zgłosić się do lekarza. Może on zalecić wykonywanie badań w następujących sytuacjach:

• Badanie wykonywane przed obiadem lub kolacją pomaga właściwie dobrać potrawy i wielkość porcji.
• Jeżeli stosujesz insulinę, badanie pomoże Ci ustalić, jaką jej ilość musisz przyjąć w porze posiłku, aby zrównoważyć ilość spożytych węglowodanów.
• Badanie przeprowadzone 2 godziny po jedzeniu pomaga ocenić wpływ posiłku na poziom glukozy we krwi.

• Badanie wykonane przed wysiłkiem fizycznym i po nim pozwala ustalić, jaki wpływ na organizm ma aktywność fizyczna. Gdy poziom glukozy spada zbyt nisko, może być konieczne zjedzenie przekąski. Gdy zaś poziom glukozy rośnie, niekiedy trzeba przerwać ćwiczenia i odpocząć.
• Aby uniknąć hipoglikemii, należy wykonać badanie przed ćwiczeniami i upewnić się, że stężenie glukozy we krwi wynosi nie mniej niż 100 mg/dl, ale nie więcej niż 250 mg/dl.

• Wykonując badania przed zażyciem leku bądź insuliny lub tuż po nim, możesz sprawdzić, czy uzyskujesz oczekiwane efekty.

• Jeżeli czujesz się zestresowany(-a), zmierz sobie stężenie glukozy we krwi. Jeżeli stężenie glukozy we krwi gwałtownie rośnie, być może warto zakończyć stresującą sytuację lub zastosować jedną z metod łagodzenia stresu.

• Gdy zachorujesz.
• Gdy dokonasz istotnych zmian w zażywaniu leków, odżywianiu się, wypoczynku nocnym lub aktywności fizycznej.
• Gdy zauważysz, że stężenie glukozy we krwi regularnie wykracza poza zakres, którego utrzymywanie zalecił lekarz.